HET GESLACHT
VAN DEN BERGHE VAN WATERVLIET

wapen watervliet

De vroegst bekende vertegenwoordigers van dit geslacht stammen uit het begin van de 14e eeuw.  We vinden hen in Vlaanderen als leden van de lage landadel, met name in Brugge en het Brugse Vrije.

Vlaanderen bestond in die tijd uit de 'Vier Leden van Vlaanderen', de steden Brugge, Gent, Ieper en een gebied, dat begrensd werd door de Noordzee tussen de mondingen van de IJzer en de Schelde, de Schelde tot aan Biervliet, van Biervliet over Eeklo naar St.Joris ten Distel, van daar over Lichtervelde, Beveren, Kortemark en Merkem naar de IJzer tot aan Nieuwpoort: het Brugse Vrije (het Vrije).

veldslag
slag bij Westrozebeke

In de 13e en 14e eeuw voerde Vlaanderen regelmatig strijd tegen Frankrijk (denk bijv. aan de Guldensporenslag in 1302), terwijl ook de steden onderling nogal eens onenigheid hadden of in andere tijden weer gezamenlijk optrokken tegen de graaf van Vlaanderen.  Zo vond in 1382 de slag bij Westrozebeke plaats op het grondgebied van de heerlijkheid Watervliet, bezit van het geslacht van den Berghe.

Veel leden van het geslacht speelden vanaf het begin van de 14e eeuw gedurende enkele eeuwen een rol van betekenis in het bestuur van Brugge en het Brugse Vrije.

stempel
In 2005 vond Jan Jaap Waverijn, kunstenaar op Texel
en verwoed 'schatzoeker', dit stempel  van Tideman van den Berghe.


In de zeer beknopte onvolledige genealogie die hierop volgt, wordt duidelijk wanneer het geslacht is uitgestorven.

De voor dit onderzoek tot nog toe belangrijkste vertegenwoordiger is Levinus van den Berghe.  Er is niet veel over hem bekend. Hij was heer van Watervliet en Boitshoucke en stichtte in Gent een onderkomen voor gebrekkige oude mannen, bestaande uit twaalf woningen.  Dit onderkomen stond bekend als 'De Twaalf Apostelen'. In Gent bestond  nog niet zo lang geleden de Twaal-Apostelenstraat, misschien een verwijzing naar dit onderkomen.

Levinus was gehuwd met Elisabeth d'Hondt.  Tussen de geslachten 'van den Berghe' en 'd'Hondt' moet een nauwe band hebben bestaan.  De vijf zilveren ringen in het wapen van het geslacht 'van den Berghe' treffen we ook aan in dat van het geslacht 'd'Hondt'.  Ook de stamvader van het geslacht 'van den Berghe, genaamd Montanus' (de kleinzoon van Levinus) zou trouwen met een vrouw uit het geslacht 'd'Hondt'.

Tot nu toe heb ik jammer genoeg nog geen aansluiting kunnen vinden tussen Levinus en vroegere vertegenwoordigers uit het geslacht.  Voor meer duidelijkheid zal minstens een uitgebreid onderzoek nodig zijn in de 'staten van goed' van de steden Brugge en Gent, een onderzoek dat, tot heden, mijn mogelijkheden te boven gaat.

Levinus had in elk geval twee zoons, Pieter en Levinus.  Zij werden geboren te Gent.  In de tijd van de Reformatie bleef Levinus de Kerk trouw en hij zou de titel erven van zijn vader.  Pieter ging echter over tot het  Protestantisme en zou, door maatregelen van de hertog van Parma, die in de beginjaren van de Opstand (Tachtigjarige Oorlog) Gent veroverde, gedwongen worden te vertrekken.  Hij ging met zijn gezin naar Engeland, waar er voor hem wel godsdienstvrijheid heerste, en daar zou, door het huwelijk van zijn zoon Pieter, een nieuw geslacht ontstaan: 'van den Berghe, genaamd Montanus'.


homeknop